29/3/2020

Please reload

Nýlegar færslur

Skýrsla stóru nefndarinnar frá 2010

20/2/2015

1/7
Please reload

Helstu færslur

Þriðjungsforgjöf til útgerðarinnar - Ólafur Arnarson

8/3/2012

Í nýjasta hefti Fiskifrétta er fjallað um þann gríðarlega mun, sem er annars vegar á því verði, sem sjálfstæðir fiskframleiðendur þurfa að greiða fyrir fisk á fiskmörkuðum og hins vegar því verði sem útgerðarvinnslur (fyrirtæki, sem hafa hvoru tveggja – útgerð með kvóta og fiskvinnslu) greiða fyrir afla í beinum viðskiptum. Það getur munað meira en helmingi á verði.

Sjálfstæðir fiskframleiðendur þurfa að kaupa allt sitt hráefni á fiskmörkuðum og eru því fullkomlega háðir markaðinum. Útgerðarvinnslurnar hafa hins vegar heimild í lögum og reglugerð til að nota annað verð í beinum viðskiptum innan sama fyrirtækis. Það er hið svokallaða skiptaverð Verðlagsstofu.

Nú liggja fyrir upplýsingar um verð á helstu fisktegundum eftir ráðstöfun afla á árinu 2011 og niðurstaðan er sláandi. Verðmunurinn er á bilinu 34-60 prósent. Meðalverð  á slægðum þorski á íslensku fiskmörkuðunum var í fyrra 35 prósent hærra en meðalverðið í beinum viðskiptum. Nær 80 prósent þorskafla var ráðstafað í beinum viðskiptum en einungis rúmlega 20 prósent fóru á fiskmarkað. Hér er að auki undanskilinn afli frystitogara og aflinn, sem er seldur óunninn í gámum úr landi.

Það vekur furðu að slík samkeppnismismunun skuli fá að standa. Útgerð í fiskveiðilögsögu Íslands er ríkisvernduð atvinnugrein vegna þess að handhafar veiðiheimilda hafa einkarétt til að nýta auðlindina. Fiskvinnsla er hins vegar samkeppnisatvinnugrein og þar mega sjálfstæðir framleiðendur sæta því að útgerðarvinnslurnar, sem njóta ríkisverndar á útgerðarhluta starfsemi sinnar, fá hráefni til sín á allt öðru og lægra verði en verður til á markaði. Þannig geta útgerðarvinnslurnar nýtt ríkisverndina í útgerðinni til að skapa sér samkeppnisforskot í samkeppni við frjálsa framleiðendur.

Löglegt - eða hvað?

Það er ekkert ólöglegt við þetta. Útgerðarvinnslurnar eru ekki að brjóta lög. Lögin eru bara svona vitlaus.

Samkeppniseftirlitið hefur lagaheimildir til að krefjast fjárhagslegs aðskilnaðar ríkisverndaðs rekstrar og samkeppnisrekstrar innan sama fyrirtækis eða fyrirtækjasamsteypu. Raunar gera Evrópureglur skýra kröfu um slíkan aðskilnað og hér á Íslandi hefur laga- og regluumhverfi orku- og f