29/3/2020

Please reload

Nýlegar færslur

Skýrsla stóru nefndarinnar frá 2010

20/2/2015

1/7
Please reload

Helstu færslur

Hömlulaus áhættuhegðun bankastjórnenda

8/8/2016

 

Þessi grein birtist í Morgunblaðinu í morgun:

 

8. ágúst 2016 | Aðsent efni | 746 orð | 1 mynd

Hömlulaus áhættuhegðun bankastjórnenda

Eftir Ólaf Arnarson

 

Stjórnendur bankanna og þá ekki síst Landsbankans, sem er í eigu ríkisins og þar með þjóðarinnar, hafa sýnt af sér ámælisverða áhættuhegðun í lánveitingum til sjávarútvegs á undanförnum misserum.

Landsbankinn hefur beitt afli sínu til að tryggja fullar endurheimtur á lánum sem minni fyrirtæki í sjávarútvegi hafa á undanförnum árum tekið til kaupa á kvóta á uppsprengdu verði. Ýmsar ástæður liggja að baki himinháu verði kvótans. Ein er sú að stjórnvöld innheimta ekki raunvirði af útgerðinni fyrir afnot af sameiginlegri auðlind þjóðarinnar, fiskinum í sjónum. Fyrir vikið hafa kvótasterk útgerðarfyrirtæki bolmagn til að borga yfirverð fyrir kvótann. Önnur er sú að Landsbankinn og aðrir bankar hafa lánað á færibandi til kvótakaupa og í raun þrýst verðinu upp með óábyrgum lánveitingum.

Þau fyrirtæki, sem ekki hafa yfir að ráða uppsjávarveiðiheimildum jafnframt bolfiskkvóta, ráða hins vegar ekki við að greiða af lánum vegna kvótakaupa. Kemur þar til verð kvótans og að vextir á Íslandi eru hæstu vextir á byggðu bóli vegna alvarlegrar fákeppni á fjármálamarkaði inni á lokuðu myntsvæði íslensku krónunnar.

 

Af hverju heyrist ekkert frá SFS?

Það er alvarlegur brestur í samkeppnisumhverfi í íslenskum sjávarútvegi. Aðgangurinn að fiskinum í sjónum er niðurgreiddur af hálfu ríkisins með því að gjaldtaka fyrir afnot af hinni takmörkuðu auðlind nemur einungis brotabroti af þeim raunverulegu verðmætum sem ríkið afhendir kvótahöfum. Hagnaðurinn verður eftir í höndum kvótahafanna, og þá einkum þeirra sem ráða yfir bæði bolfisk- og uppsjávarkvóta. Í raun er um fullkomnar aðgangshömlur að ræða í sjávarútvegi okkar Íslendinga fyrir tilstuðlan bankanna. Nýliðun er því sem næst engin, enda þýðir ekkert að keppa við þá sem fyrir eru á fleti og njóta niðurgreidds aðgangs að hráefni auk óskoraðs stuðnings bankakerfisins.

 

Þetta er sorgarsagan á bak við kvótann sem hvarf frá Þorlákshöfn og kvótann sem á un